Muñatones Gaztelua
Barrio de San Martín, 48550 Muskiz
629 271 516
Kontsulta itzazu Muñatones Gazteluko jarduerak eta erakusketak
MUÑATONES GAZTELUA
Muñatones Gaztelua, bere lubaki, dorre eta harresiekin, Salazar familiaren erdigune neuralgikoa izan zen, Bizkaiko Erdi Aroko leinu boteretsuenetako bat, batez ere gudari bandokideen aldetik ezagutzen ditugunak. Baina, gainera, benetako burdinaren jaunak izan ziren bere garaian, meategietan erauztea, itsasoan zehar salerostea eta burdinola askotan ekoiztea kontrolatzen baitzuten. Hain zuzen ere, Salazartarrek eraiki zuten El Pobaleko Burdinola XVI. mendearen hasieran, gaztelutik hiru kilometro eskasera.
Gainera, gure historiako pertsonaiarik berezienetako bati lotuta dago, Lope García de Salazar boteretsuari, arma- eta letra-gizona, eta hari zor diogu «Bienandanzas e Fortunas», Bizkaiko historiaren lehen kronika idatzia.
ASTE SANTUA ETA JAI-ZUBIAK
Gaztelua eta mailua
Urtean zehar, aurreikusia dago bisita bateratu hau eskaintzea zubietan, jai egunetan eta beste data esanguratsu batzuetan, eta horri erakargarritasun berezia gehitzen dio El Pobaleko Burdinolan erakustaldi oso bat ikusteko aukerak: ur‑gurpil handi batek mugitzen duen mailu‑piloiaren martxan jartzea eta burdinaren artisau‑lana sutegian nola egiten den ikustea.
EKAINA-IRAILA
Bisita gidatuak udako kanpainan
Muñatones leku aparta da gure historiaren garai liluragarri hori birsortzeko, Erdi Aroaren amaieran, XIV. eta XV. mendeetan, Bandoen Gerrak izan ziren bezala.
Udako igande guztietan, ekainaren 21etik irailaren 13ra, bi emanaldi gidatu eskaintzen dira, 10:30ean eta 12:30ean.
Gainera, uztailean eta abuztuan gaztelua bisitatzeko eskaintza aste barrura ere zabalduko da: asteazken eta ostegun guztietan 11:00etan bisita gidatua egongo da, aldez aurretik erreserba eginda.
Bisita gidatuan, ordubete inguruz, barruti harresitua zeharkatuko dugu, dorre almenaduna -bere garaian, Bizkaiko eraikinik garaiena- miretsiz, eta harresiaren adarbetik leku hori iraganean nolakoa izan zen irudikatuko dugu Barbadungo estuarioan, desagertutako San Martin portuaren ondoan. Denboran zeharreko bidaia horrek, enklabearen eraldaketara edo garai hartako alderdirik gerrazaleenetara ez ezik, gotorleku horretan bizi izan ziren gizon eta emakumeen eguneroko bizitzara ere hurbilduko gaitu.
Plan bateratua Pobal & Muñatones
Muñatones Gaztelua eta Pobaleko burdinola oso osagarriak dira, eta Bizkaiko iraganaren ikuspegi zabala eskaintzen dute. Alde batetik, Erdi Aroko gaztelu bat eta garai hartako bizimoduak ezagutuko ditugu, eta, bestetik, mineraletik burdina lortzen zen fabrika zahar bat, landa-nobleziaren botere- eta aberastasun-iturri nagusietako bat.
Plan bateratuak bisita-konbinazio hauek eskaintzen ditu igandero udako kanpainan:
- 10:30 Gaztelua eta 12:00 Pobal
- 11:00 Pobal eta 12:30 Gaztelua
EKAINA-IRAILA
ANTZEZTUTAKO BISITALDIA
“Muñatonesko azpijokoak”
Uztailaren 5ean, Muñatonesko Gaztelua bere historiaren agertoki bizidun bihurtuko da “Muñatonesko intrigak” bisita antzeztuarekin. Alabazan antzerki‑taldearen eszenaratze lanari esker, eta Juan Manuel González Cembellín historialariak gidatuta, publikoak gaztelu honen ibilbidea markatu zuten pasarteetan, tentsioetan eta pertsonaietan murgiltzeko aukera izango du. Proposamenak dibulgazio historikoa eta dramatizazioa uztartzen ditu, Otsolur kultura‑elkartearen laguntzarekin.
Lope García de Salazar Pariente Mayor ezagunaren figura nagusiaren gainetik, antzezpenak gazteluaren historian une erabakigarriak izan zituzten hiru emakumeren rola ere berreskuratzen du: Inés de Muñatones, Juana de Butrón eta Mencía de Avellaneda. Haien ahotsetatik eta bizipenetatik abiatuta, publikoak Muñatonesen bilakaera markatu zuten familia‑aliantzei, gatazkei eta erabakiei buruzko ikuspegi berriak ezagutuko ditu, gazteluaren hormen barrutik bertatik historia entzutera gonbidatzen duen esperientzia batean.
EKAINA-IRAILA
BIRSORKUNTZA
HISTORIKOA
HITZALDIA ETA DASTAKETA
Erdiarokoarekin modu ukigarrian konektatzeko bi berreraiketa historikoko proposamenak. 2026an, Erdi Aroko berreraiketa historikoko Otsolur eta Mitos elkarteekin arituko gara elkarlanean, publikoari hainbat gai erdiaroko modu didaktiko eta entretenigarrian hurbiltzeko bi hitzaldi eta berreraiketa zehatzak programatzeko. Dibulgazio‑formula honek aukera ematen du Erdiarokoarekin modu ukigarrian konektatzeko. Jantziak, tresnak, ohiturak edo armamentua osagarri dira bisita gidatuetan eskaintzen den informazio historikoarentzat.
AZAROA
BISITA TEMATIKOA
“San Martin. Dorrea, portua eta ermita”
Jarduera San Martin jaiegunaren bueltan ospatzen da, azaroaren 11n, eta bisita gidatuen denboraldiari amaiera emateko ekitaldi gisa balio du. Bisita une sinboliko gisa planteatzen da: gotorlekuaren ondoan San Martin antzinako toponimoaren memoria berreskuratzen da, dorrearen, ermitaren, portuaren eta kostaldeko bidearen inguruan izan zen bizitza gogora ekarriz. Horrela, parte‑hartzaileek 2026ko kanpainari agur esaten diote lekuaren jatorri historikoa berriro deskubrituz eta ulertuz nola batu ziren Bizkaiko kostaldearen bihotzean erlijioa, merkataritza, garraioa eta jauntxo‑boterea halako enklabe txiki batean.
APARTEKO IREKIERAK
Aste Santua eta Pazko Astea (apirila)
Monumentu eta Leku Historikoen Nazioarteko Eguna (apirila)
MusEkintza (maiatza)
Museoen Nazioarteko Eguna (maiatza)
Ondarearen Europako Jardunaldiak (urria)
ESKOLA-PROGRAMA
Muñatones Gaztelua benetako agertokia da, ahalmen didaktiko handikoa, eta aukera ematen digu hezkuntza-ziklo desberdinetako ikasleak Erdi Aroaren ezagutzara hurbiltzeko. Bisitaldian, garai hartako bizimodua, kultura, janzkera, lanbideak edo elikadura bezalako edukiak lantzen dira, baita gizarte-gatazkak edo gerrak ere, gotorleku horrek banderizatzen dituen gerrak oso lekuko adierazgarriak baitira. Eta hondoko oihal gisa, kultura-paisaia horren eraldaketa, egun urrun haietatik gaur egunera arte.
Salbatu Lope ahaide Nagusiaren Ginkana
Hezkuntza-proposamen desberdin bat da Lehen Hezkuntzako azken zikloko eta DBHko eskola-taldeentzat, parte-hartze aktiboa, talde-lana eta alderdi ludikoa bultzatuz ikaskuntza-prozesuan. Escape-room baten antzeko formatuarekin, ikasleek hainbat proba gainditu beharko dituzte beren misioa lortzeko: Lope García de Salazar bandokidea salbatu beharko dute, San Martin dorrean preso zegoela pozoitu baitute.
Gaztelutxiki
Taldeak Muñatones Gaztelua nola eraiki zen, gaztelua osatzen duten zatiak eta bere funtzioa ezagutuko ditu. Ia bi mende behar izan zituzten amaitzeko! Erdi Aroan, bere egunerokotasunean, gerran eta bake garaian bizi izan ziren pertsonak ezagutuko dituzte. Salazartarrek istorio liluragarria bezain dibertigarria dute partekatzeko. Eta lubanarroan arku-tiroko txapelketa izango dute zain, harresiko adarbera igo ondoren.
La Encartada Fabrika-Museoa
La Encartada Fabrika-Museoa
Arrantzaleen Museoa
Arrantzaleen Museoa
Txakolin Museoa
Txakolin Museoa
Santimamiñe
Santimamiñe
Ondare Aretoa
Ondare Aretoa
Rekalde Aretoa
Rekalde Aretoa
Omako Basoa
Omako Basoa
Arkeologia Museoa
Arkeologia Museoa
El Pobaleko Burdinola
El Pobaleko Burdinola
Euskal Herria Museoa
Euskal Herria Museoa
BIZKAIKO FORU MUSEOAK: ARRANTZALEEN MUSEOA · ARKEOLOGIA MUSEOA · REKALDE ARETOA · ONDARE ARETOA · LA ENCARTADA FABRIKA-MUSEOA · EL POBALEKO BURDINOLA · MUÑATONES GAZTELUA · OMAKO BASOA · SANTIMAMIÑE · EUSKAL HERRIA MUSEOA · TXAKOLIN MUSEOA
Bisitatu, galdetu, harritu, begiratu… Zenbat eta gehiago ezagutu Bizkaiko museoak eta enklabeak, orduan eta gehiago ezagutzen duzu zure kultura eta nortasuna.